مراقبت از دندان حیوانات خانگی و پیشگیری از جرم
بهداشت دندان حیوان یکی از بخشهای نادیدهگرفتهشدهٔ نگهداری از سگ و گربه است، در حالی که سلامت دهان مستقیم بر سلامت کل بدن حیوان اثر میگذارد. تخمین زده میشود بخش بزرگی از سگها و گربهها تا میانسالی درجاتی از بیماری لثه را تجربه میکنند؛ بیماریای که بیصدا پیش میرود و تا وقتی درد و بوی بد دهان آشکار شود، اغلب پیشرفته شده است. در این مقاله یاد میگیرید چطور جرم دندان را پیش از دردسر مهار کنید.
چرا بهداشت دندان حیوان مهم است؟
روی دندان سگ و گربه بهمرور لایهای نرم از باکتری و بزاق بهنام «پلاک» مینشیند. اگر این پلاک روزانه پاک نشود، طی چند روز با املاح دهان سفت شده و به «جرم» تبدیل میشود؛ جرم دیگر با مسواک پاک نمیشود و باید توسط دامپزشک برداشته شود.
مشکل فقط زیبایی دندان نیست. باکتریهای زیر جرم، لثه را ملتهب میکنند (ژنژیویت) و اگر رها شوند به بافت نگهدارندهٔ دندان آسیب میزنند و باعث لقشدن و افتادن دندان میشوند. جدیتر اینکه همین باکتریها میتوانند وارد جریان خون شوند و به کلیه، کبد و قلب فشار بیاورند. به همین دلیل مراقبت از دهان، سرمایهگذاری روی سلامت کل بدن حیوان است.
نشانههای بیماری لثه و جرم
چون حیوانات درد دهان را پنهان میکنند و تا لحظهٔ آخر غذا میخورند، باید فعالانه دنبال نشانهها بگردید. مهمترین علائم هشدار اینها هستند:
- بوی بد و مداوم دهان: شایعترین و اولین نشانه؛ بوی تند دهان طبیعی نیست.
- لایهٔ زرد یا قهوهای روی دندان: بهویژه روی دندانهای عقب و کنار لثه.
- لثهٔ قرمز، متورم یا خونریزی هنگام جویدن.
- ریزش آب دهان، جویدن با یک طرف دهان یا پسزدن غذای خشک.
- لقشدن یا افتادن دندان و پنجهکشیدن به دهان.
اگر چند مورد از این نشانهها را دیدید، در موارد جدی یا تداوم علائم حتماً به دامپزشک مراجعه کنید؛ درمان بیماری لثه در مراحل اولیه بسیار سادهتر و کمهزینهتر از مراحل پیشرفته است.
مسواکزدن و خمیردندان مخصوص
مؤثرترین کاری که در خانه میتوانید انجام دهید، مسواکزدن منظم است. کلید کار «تدریج» است؛ نمیتوان روز اول مسواک را وارد دهان حیوان کرد و انتظار همکاری داشت. چند روز فقط بگذارید حیوان طعم خمیردندان را از انگشت شما بچشد، بعد لثه را با انگشت لمس کنید و در نهایت مسواک انگشتی یا مسواک نرم مخصوص را وارد کنید.
یک نکتهٔ ایمنی مهم: هرگز از خمیردندان انسان استفاده نکنید. خمیردندان انسان حاوی فلوراید و گاهی زایلیتول است که برای سگ و گربه سمیاند و چون حیوان خمیر را قورت میدهد، خطرناک میشود. فقط از خمیردندان مخصوص حیوانات (با طعم مرغ یا گوشت و بیکف) استفاده کنید. مسواکزدن روزانه ایدهآل است، اما حتی دو تا سه بار در هفته هم تأثیر زیادی بر کنترل پلاک دارد.
تشویقی و اسباببازی دندانی
اگر مسواکزدن برای حیوان شما سخت است، ابزارهای کمکی میتوانند بار پلاک را کم کنند. عمل جویدن بهخودیخود دندانها را میساید و تمیز میکند. چند گزینهٔ کاربردی:
- تشویقی دندانی (Dental Treat): بافت خاص و شیاردار این تشویقیها هنگام جویدن سطح دندان را میساید و پلاک تازه را کاهش میدهد.
- اسباببازی جویدنی مقاوم: برای سگها، اسباببازی لاستیکی بافتدار هم دندان را تمیز میکند و هم انرژی جویدن را تخلیه میکند.
- غذای خشک دندانی: برخی غذاهای خشک با دانههای درشتتر طراحی شدهاند تا دندان درون آنها فرو رود و تمیز شود.
توجه کنید که این ابزارها مکمل مسواک هستند، نه جایگزین کامل آن. همچنین حواستان به کالری تشویقیها باشد تا حیوان اضافهوزن پیدا نکند. انواع تشویقی مناسب گربه را میتوانید در بخش تشویقی و میانوعده گربه پیشو ببینید.
جرمگیری دامپزشکی
وقتی جرم سفت روی دندان تشکیل شد، دیگر هیچ مسواک یا تشویقیای آن را پاک نمیکند؛ اینجا نوبت جرمگیری تخصصی است. جرمگیری حرفهای در مطب دامپزشک و معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود تا هم زیر خط لثه (جایی که آسیب واقعی رخ میدهد) تمیز شود و هم حیوان درد و استرس نکشد.
به روشهای «جرمگیری بدون بیهوشی» که گاهی تبلیغ میشوند با احتیاط نگاه کنید؛ این روشها فقط سطح قابلدیدِ دندان را تمیز میکنند و زیر لثه دستنخورده میماند. فاصلهٔ جرمگیریها به نژاد، سن و کیفیت مراقبت خانگی بستگی دارد و دامپزشک بهترین زمان را تعیین میکند. حیوانات نژاد کوچک و پیر معمولاً به رسیدگی بیشتری نیاز دارند.
تغذیه و سلامت دهان
آنچه حیوان میخورد بر سرعت تشکیل جرم اثر میگذارد. غذای کاملاً نرم و چسبنده که به دندان میچسبد، محیط بهتری برای پلاک میسازد، در حالی که جویدن غذای خشک تا حدی سطح دندان را تمیز نگه میدارد. با این حال هیچ غذایی جایگزین مسواک نمیشود.
برخی مکملها و افزودنیهای آب آشامیدنی هم برای کاهش باکتری دهان و کند کردن تشکیل جرم طراحی شدهاند. اگر حیوان شما مستعد جرم است، دربارهٔ این گزینهها با دامپزشک مشورت کنید؛ محصولات تقویتی و بهداشتی مناسب سگ را میتوانید در دستهٔ مکمل و داروی سگ پیدا کنید. ترکیب تغذیهٔ درست، مسواک منظم و کنترل دورهای، مؤثرترین برنامه برای دهانی سالم است.
محصولات پیشنهادی پیشو
برای مراقبت روزانه از دهان، به مسواک انگشتی و خمیردندان مخصوص حیوان و تشویقیهای دندانی نیاز دارید؛ انواع تشویقی سالم و دندانی گربه در بخش تشویقی و میانوعده گربه پیشو موجود است. برای سگها هم افزودنیهای بهداشت دهان و مکملهای تقویتی را در دستهٔ مکمل و داروی سگ ببینید تا برنامهٔ کاملی برای سلامت دندان بچینید.
جمعبندی
بهداشت دندان حیوان یک کار تجملی نیست؛ جرم و بیماری لثه بیصدا پیش میروند و میتوانند به درد، افتادن دندان و حتی آسیب به کلیه و قلب منجر شوند. با مسواکزدن منظم با خمیردندان مخصوص، استفاده از تشویقی و اسباببازی دندانی، و جرمگیری دورهای در مطب، میتوانید بیشتر مشکلات را پیشگیری کنید. حواستان به بوی بد دهان و لثهٔ ملتهب باشد و در موارد جدی یا تداوم علائم حتماً به دامپزشک مراجعه کنید.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید.