خوراکیهای خطرناک و ممنوع برای سگ و گربه
فهرست غذای سمی حیوانات کوتاهتر از آن چیزی است که فکر میکنید و همین چند قلم، هر سال جان بسیاری از سگها و گربهها را به خطر میاندازد. مشکل اینجاست که بیشتر این خوراکیها برای ما انسانها کاملاً بیخطر و حتی سالماند؛ به همین دلیل صاحبان حیوانات بدون سوءنیت و فقط از سرِ محبت، لقمهای شکلات یا تکهای انگور به حیوانشان میدهند. در این مقاله مهمترین خوراکیهای ممنوع برای سگ و گربه، دلیل خطرناک بودنشان و کاری که هنگام مسمومیت باید فوراً انجام دهید را مرور میکنیم.
چرا برخی خوراکیهای انسانی به غذای سمی حیوانات تبدیل میشوند
بدن سگ و گربه با بدن ما تفاوتهای سوختوسازی مهمی دارد. کبد و کلیهٔ آنها برخی مواد را که ما بهراحتی تجزیه و دفع میکنیم، نمیتوانند پردازش کنند و همین مواد در بدنشان تلنبار میشوند و آسیب میزنند. علاوه بر این، جثهٔ کوچکتر حیوانات باعث میشود مقدار ناچیزی از یک ماده که برای انسان بیاثر است، برای یک سگ کوچک یا یک گربه به دُز سمی برسد.
نکتهٔ دیگر، حساسیتهای گونهای است؛ مادهای ممکن است برای سگ خطرناک باشد و برای گربه خطرناکتر، یا برعکس. به همین دلیل بهترین قاعدهٔ کلی این است که خوراکیهای انسانی را بهطور پیشفرض «نامناسب» فرض کنید مگر اینکه مطمئن باشید بیخطرند. در ادامه، خطرناکترین اقلامِ این فهرست را جدا جدا بررسی میکنیم.
شکلات، پیاز و سیر
شکلات شناختهشدهترین سمِ حیوانات خانگی است. شکلات حاوی مادهٔ «تئوبرومین» است که بدن سگ و گربه بهکندی آن را دفع میکند و همین باعث تحریک قلب و سیستم عصبی میشود. هرچه شکلات تیرهتر و تلختر باشد (شکلات تلخ و پودر کاکائو)، غلظت تئوبرومین بیشتر و خطر جدیتر است. علائم مسمومیت با شکلات شامل بیقراری، تشنگی و ادرار زیاد، استفراغ، لرزش و در موارد شدید تشنج و مشکل قلبی است.
پیاز و سیر (و همچنین تره، موسیر و پیازچه) خطر دیگری هستند که اغلب دستکم گرفته میشوند. اینها به گلبولهای قرمز خون آسیب میزنند و میتوانند باعث کمخونی شوند. خطرناک بودنشان تنها به حالت خام محدود نمیشود؛ پودر پیاز و سیرِ داخل غذاهای آماده و تهماندهٔ غذای انسان هم مشکلساز است. گربهها نسبت به سگها به این گروه حساسترند.
انگور، کشمش و آووکادو
انگور و کشمش برای سگها بهطور خاص خطرناکاند و میتوانند حتی با مقدار کم به نارسایی حاد کلیه منجر شوند. نکتهٔ ترسناک ماجرا این است که مقدار سمی مشخص و یکسانی وجود ندارد؛ بعضی سگها با چند حبه دچار مشکل جدی میشوند. پس هیچ مقدار «امنی» برای انگور و کشمش در نظر نگیرید و حتی شیرینی و کیک حاوی کشمش را هم دور از دسترس نگه دارید.
آووکادو حاوی ترکیبی بهنام «پرسین» است که در مقادیر زیاد میتواند باعث ناراحتی گوارشی شود؛ ضمن اینکه هستهٔ بزرگ و لغزندهٔ آن خطر خفگی و انسداد روده دارد. مغز و دانههای میوهها هم بهطور کلی گزینهٔ خوبی نیستند: هستهٔ هلو، زردآلو و گیلاس علاوه بر خطر انسداد، حاوی ترکیباتی هستند که نباید مصرف شوند.
زایلیتول و شیرینکنندههای مصنوعی
زایلیتول یک شیرینکنندهٔ مصنوعی است که در بسیاری از آدامسهای بدون قند، خمیردندانها، آبنباتها و برخی کرهبادامزمینیها وجود دارد و برای سگها بهشدت سمی است. حتی مقدار بسیار کمی از آن میتواند باعث افت ناگهانی و خطرناک قند خون و در ادامه آسیب کبدی شود. علائم معمولاً سریع بروز میکنند: ضعف ناگهانی، بیحالی، لرزش و از دست دادن تعادل.
مراقب آدامسهای بدون قند در کیف و جیب مهمانان باشید؛ یکی از رایجترین سناریوهای مسمومیت، پیدا کردن و خوردن یک بستهٔ آدامس توسط سگ کنجکاو است. برچسب فرآوردههای «رژیمی» و «بدون شکر» را همیشه بخوانید و آنها را کاملاً دور از دسترس نگه دارید.
کافئین و الکل
کافئین (در قهوه، چای، نوشابههای انرژیزا و دانهٔ قهوه) روی قلب و سیستم عصبی حیوان اثر تحریکی شدید دارد و میتواند باعث بیقراری، ضربان تند قلب و لرزش شود. تفالهٔ قهوه و بستههای چای هم باید در سطل دربسته باشند، چون بو و طعمشان برخی حیوانات را جذب میکند.
الکل حتی در مقدار کم برای سگ و گربه خطرناک است و میتواند بهسرعت به افت دمای بدن، اختلال تنفس و اغما منجر شود. توجه داشته باشید که الکل فقط در نوشیدنیها نیست؛ خمیر مایهدار نان (که در معدهٔ حیوان تخمیر میشود و الکل تولید میکند) هم همین خطر را دارد. هیچگاه اجازه ندهید حیوان به این اقلام دسترسی پیدا کند.
اقدام اورژانسی هنگام مسمومیت
اگر مطمئن یا حتی مشکوکید که حیوانتان یکی از این خوراکیها را خورده، سرعت عمل تعیینکننده است. مهمترین نکته این است که خودسرانه در حیوان استفراغ ایجاد نکنید؛ برخی مواد هنگام بالا آوردن آسیب بیشتری میزنند و القای استفراغ باید فقط زیر نظر دامپزشک انجام شود. کارهایی که باید انجام دهید:
- بلافاصله با دامپزشک یا اورژانس دامپزشکی تماس بگیرید و شرایط را توضیح دهید.
- نوع و مقدار تقریبی خوراکی و زمان خوردن را یادداشت کنید؛ این اطلاعات به تصمیم درمانی کمک زیادی میکند.
- بستهٔ خوراکی یا برچسب آن را نگه دارید تا ترکیبات آن مشخص باشد (بهویژه برای شیرینکنندهها).
- حیوان را آرام و در جای امن نگه دارید و از دادن آب یا غذای خانگی «برای دفع سم» خودداری کنید.
در موارد جدی یا تداوم علائم حتماً به دامپزشک مراجعه کنید؛ در مسمومیت، هر دقیقه ارزش دارد و درمان بهموقع میتواند تفاوت میان بهبود کامل و آسیب دائمی باشد. اگر دامپزشک برای دوران نقاهت مکملی تجویز کرد، میتوانید آن را از میان مکمل و داروی گربه یا برای سگها از مکمل و داروی سگ بر اساس توصیهٔ او تهیه کنید.
محصولات پیشنهادی پیشو
بهجای خطر کردن با خوراکیهای انسانی، از تشویقیهای ساختهشدهٔ مخصوص حیوانات استفاده کنید که هم بیخطرند و هم برای دندان و اشتها مناسب. برای دوران نقاهت یا تقویت پس از بیماری هم بخش مکمل و داروی گربه و مکمل و داروی سگ پیشو گزینههای متنوعی در اختیارتان میگذارد.
جمعبندی
بهترین دفاع در برابر مسمومیت، پیشگیری است: خوراکیهای انسانی را بهطور پیشفرض ممنوع بدانید و اقلام خطرناک را دور از دسترس نگه دارید. برای مرور سریع، اینها مهمترین اعضای فهرست غذاهای سمی سگ و گربه هستند:
- شکلات و کاکائو (بهویژه انواع تیره و تلخ).
- پیاز، سیر، تره و موسیر (خام، پخته یا پودری).
- انگور و کشمش (خطر نارسایی کلیه در سگ).
- آووکادو و هستهٔ میوهها (خطر گوارشی و انسداد).
- زایلیتول و شیرینکنندههای مصنوعی (بهویژه در آدامس و فرآوردههای بدون قند).
- کافئین (قهوه، چای، نوشابهٔ انرژیزا).
- الکل و خمیر مایهدار نان.
اگر حیوانتان به یکی از اینها دسترسی پیدا کرد، خودسرانه اقدام نکنید و بدون معطلی با دامپزشک تماس بگیرید.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید.