کوتاه کردن ناخن سگ و گربه بدون استرس

کوتاه کردن ناخن یکی از آن کارهای بهداشتی است که خیلی از صاحبان سگ و گربه از آن می‌ترسند، اما با کمی دانش و صبر کاملاً بی‌خطر و بدون استرس انجام می‌شود. ناخن بلند فقط یک مسئلهٔ ظاهری نیست؛ می‌تواند راه‌رفتن حیوان را دردناک کند، در فرش و پارچه گیر کند و بشکند، یا حتی در گربه‌ها درون بالشتک پنجه فرو رود. در این مقاله قدم‌به‌قدم یاد می‌گیرید چطور این کار را ایمن انجام دهید.

چرا ناخن بلند مشکل‌ساز است؟

در طبیعت، ناخن حیوان روی زمین سفت ساییده و کوتاه می‌شود، اما حیوان خانگی که بیشتر روی فرش و کف نرم زندگی می‌کند این فرصت را ندارد. ناخنی که بیش از حد بلند شود، هنگام راه‌رفتن به زمین فشار می‌آورد و زاویهٔ انگشت و مچ را تغییر می‌دهد؛ نتیجه‌اش درد، لنگش و در درازمدت آسیب مفصلی است.

خطر دیگر شکستن و گیرکردن ناخن است که بسیار دردناک و گاهی خونریزی‌دهنده است. در گربه، ناخنی که کوتاه نشود می‌تواند به‌شکل حلقه رشد کند و نوکش در بالشتک پنجه فرو رود و زخم و عفونت ایجاد کند. پس کوتاه‌نگه‌داشتن ناخن، مستقیم به آسایش و سلامت حرکتی حیوان مربوط است.

ساختار ناخن و رگ (کوییک)

مهم‌ترین چیزی که پیش از هر کار باید بشناسید، «کوییک» (quick) است؛ بخش زندهٔ درون ناخن که رگ خونی و عصب دارد. این همان جایی است که نباید بریده شود، چون هم درد دارد و هم خونریزی می‌کند.

در ناخن‌های روشن و شفاف، کوییک به‌راحتی دیده می‌شود: بخش صورتی‌رنگ درون ناخن. باید چند میلی‌متر جلوتر از این بخش صورتی را ببرید. در ناخن‌های تیره و مشکی که کوییک دیده نمی‌شود، باید محتاط‌تر باشید و هر بار فقط نوک کمی از ناخن را بردارید؛ هرچه به کوییک نزدیک می‌شوید، سطح مقطع ناخن از توخالی به یک نقطهٔ تیره یا خاکستریِ مرطوب در مرکز تغییر می‌کند که علامت «همین‌جا بایست» است.

نکتهٔ آرامش‌بخش این است که اگر مرتب و کم‌کم ناخن بگیرید، کوییک به‌مرور عقب‌نشینی می‌کند و می‌توانید ناخن را کوتاه‌تر نگه دارید.

ابزار مناسب (ناخن‌گیر و سوهان)

ابزار درست، نیمی از کار است. برای کوتاه کردن ناخن این گزینه‌ها را دارید:

• ناخن‌گیر گیوتینی: ناخن از سوراخ رد می‌شود و تیغه آن را می‌برد؛ برای سگ‌های کوچک و گربه مناسب است.
• ناخن‌گیر قیچی‌ای: شبیه قیچی کوچک با دو تیغهٔ هلالی؛ برای ناخن‌های ضخیم‌تر و سگ‌های بزرگ بهتر است.
• سوهان برقی (گریندر): نوک ناخن را می‌ساید و لبهٔ صاف می‌دهد؛ خطر بریدن ناگهانی کوییک را کم می‌کند اما صدا و لرزش دارد و به عادت‌دادن نیاز دارد.

هر ابزاری که انتخاب می‌کنید باید تیز باشد؛ ناخن‌گیر کند ناخن را له می‌کند و درد و ترس ایجاد می‌کند. حتماً پیش از شروع، یک پودر بندآورندهٔ خون کنار دستتان بگذارید. ابزارهای مخصوص ناخن‌گیری سگ را می‌توانید در بخش بهداشت و آرایش سگ پیشو ببینید.

روش گام‌به‌گام بدون آسیب

وقتی حیوان آرام است (نه پس از بازی پرهیجان)، این مراحل را دنبال کنید:

1. پنجه را ملایم اما محکم در دست بگیرید و با انگشت شست، انگشت حیوان را کمی فشار دهید تا ناخن بیرون بزند.
2. در نور خوب، محل کوییک را پیدا کنید و فقط نوک ناخن را، چند میلی‌متر جلوتر از رگ، با یک حرکت قاطع ببرید.
3. ناخن‌گیر را عمود بر ناخن نگه دارید (نه موازی با انگشت) تا ناخن نشکند و لبه‌اش صاف بماند.
4. ناخن‌های تیره را در چند بُرش کوچک و پشت‌سرهم کوتاه کنید، نه یک بُرش بزرگ.
5. ناخن شست (دیوکلاو) در سگ‌ها را فراموش نکنید؛ چون به زمین نمی‌رسد، بلندتر می‌شود.

اگر حیوان بی‌قرار شد، به همان چند ناخن بسنده کنید و بقیه را روز بعد ادامه دهید. کوتاه کردن ناخن قرار نیست حتماً یک‌جا تمام شود.

عادت‌دادن تدریجی حیوان

بیشتر استرس ناخن‌گیری به این برمی‌گردد که حیوان با لمس پنجه و صدای ابزار غریبه است. راه‌حل، «حساسیت‌زدایی» تدریجی است: چند روز فقط پنجه‌ها و انگشتان حیوان را در حالت آرام لمس کنید و بلافاصله تشویقی بدهید تا لمس پنجه با خاطرهٔ خوب گره بخورد.

در گام بعد، ناخن‌گیر را نزدیک حیوان بگذارید و بگذارید بو بکشد و صدایش را بشنود، باز هم همراه تشویقی. سپس فقط یک ناخن را بگیرید و جشن بگیرید. این روند ممکن است چند روز تا چند هفته طول بکشد، اما نتیجه‌اش حیوانی است که دیگر از ناخن‌گیری فرار نمی‌کند. برای گربه‌های حساس، ابزار و شامپوی مخصوص و لوازم آرایشی را در بخش بهداشت و آرایش گربه پیدا می‌کنید.

کنترل خونریزی احتمالی

حتی با احتیاط، ممکن است یک بار کوییک را کمی زیادی ببرید و ناخن خونریزی کند؛ این اتفاق ترسناک به‌نظر می‌رسد اما معمولاً خطرناک نیست. آرامش خودتان را حفظ کنید و این کارها را انجام دهید:

• کمی پودر بندآورندهٔ خون (استیپتیک) را روی نوک ناخن فشار دهید؛ اگر نداشتید، آرد ذرت یا صابون خشک می‌تواند کمک موقت باشد.
• نوک ناخن را چند ثانیه با یک دستمال تمیز فشار دهید تا لخته تشکیل شود.
• تا بند آمدن کامل، نگذارید حیوان روی سطح کثیف راه برود یا ناخن را بلیسد.

اگر خونریزی پس از چند دقیقه فشار بند نیامد، یا اگر انگشت متورم و دردناک شد یا نشانهٔ عفونت دیدید، در موارد جدی یا تداوم علائم حتماً به دامپزشک مراجعه کنید.

محصولات پیشنهادی پیشو

برای کوتاه کردن ناخن ایمن، به یک ناخن‌گیر تیز مخصوص، پودر بندآورندهٔ خون و مقداری تشویقی برای عادت‌دادن نیاز دارید؛ ابزار و لوازم مراقبتی سگ را در بهداشت و آرایش سگ و لوازم مشابه گربه را در بهداشت و آرایش گربه پیشو پیدا می‌کنید تا مجهز و بی‌استرس شروع کنید.

جمع‌بندی

کوتاه کردن ناخن سگ و گربه با شناخت ساختار کوییک، انتخاب ابزار تیز و مناسب و کمی صبر برای عادت‌دادن تدریجی، به کاری ساده و روتین تبدیل می‌شود. ناخن‌های تیره را کم‌کم بگیرید، شست را فراموش نکنید و همیشه پودر بندآورندهٔ خون کنار دستتان باشد. اگر خونریزی بند نیامد یا نشانهٔ عفونت دیدید، در موارد جدی یا تداوم علائم حتماً به دامپزشک مراجعه کنید.